Wat als je 22 jaar in de overlevingsstand staat? Het overkwam Ramon van den Heuvel, op dit moment afdelingshoofd bij de Belastingdienst. In de winter van 1992 fietst hij samen met zijn tweelingbroer en een vriend van een vakantiebaantje terug naar huis. De groep wordt van achteren aangereden. Ramon wordt twee weken later wakker in het ziekenhuis. Zijn milt is verwijderd. Zijn been is ernstig beschadigd. En zijn voet begint dusdanig te verdraaien dat hij bijna niet meer kan lopen.
Ramon schiet in de overlevingsstand en daar blijft hij 22 jaar in staan. Direct na het ongeluk probeert hij zijn fysieke beperking en pijn zoveel mogelijk te negeren. Vijf jaar later wordt hij gedwongen tot een operatie. Een paar jaar later vallen de nieren van zijn vrouw uit en verschuift Ramons aandacht van zichzelf naar zijn ega. Het zorgtraject duurt 13 jaar. Pas als zijn vrouw een succesvolle niertransplantatie ondergaat, ontstaat er ruimte in Ramons hoofd om – met behulp van een revalidatietraject – uit de overlevingsstand te komen en weer te gaan leven.
Bekijk de hele aflevering op YouTube of beluister ‘em in je favoriete podcast-app, zoals Spotify of Apple Podcasts.
Ramons lessen in persoonlijk leiderschap
Van overlevingsmodus naar bewust leiderschap – In crisissituaties schakelen mensen vaak over op een korte-termijn overlevingsstand. Ze kijken van dag tot dag. Bewust leiderschap ontstaat wanneer je uit die reactieve modus stapt en weer actieve regie neemt over je keuzes en toekomst.
Eigenaarschap en het aanvaarden van consequenties – Ramon benadrukt dat als je een besluit neemt, je ook de bijbehorende risico’s en consequenties volledig moet accepteren. Dit vraagt om mentale kracht en het nemen van echte verantwoordelijkheid voor je eigen handelen.
Integratie van ratio en intuïtie (buikgevoel) – Effectief leiderschap leunt niet enkel op verstandelijke analyses. Als er voor complexe beslissingen weinig informatie beschikbaar is, is het essentieel om te kunnen vertrouwen op intuïtie en het buikgevoel.
Ramons kijk op teamontwikkeling
Hulp vragen en aanvaarden – Niemand is in zijn eentje veerkrachtig. Wanneer vraagstukken complex worden, schiet het individuele hoofd tekort en heb je het team nodig. Echte veerkracht ontstaat door hulp te durven vragen én te accepteren.
Focus op het teamproces – Sterke teams behalen niet alleen resultaten, maar beleven oprecht plezier aan het onderlinge groepsproces en de dynamiek.
Samen door crises groeien – Gedeelde tegenslagen en de zorg voor elkaar bouwen een diep vertrouwen en een onverwoestbare band op binnen een groep.
Het belang van psychologische veiligheid
Voorkom ‘dooretteren’ – Wanneer er te weinig openheid is en mensen lastige onderwerpen vermijden of gevoelens niet uitspreken, blijft het onder de oppervlakte “etteren”. Dit creëert een suboptimale werkomgeving en belemmert topprestaties.
Echte verbinding als fundament – Psychologische veiligheid en oprechte verbinding vormen de basis voor samenwerking. Pas wanneer die verbinding er is, kun je elkaar vanuit vertrouwen en respect aanspreken op verantwoordelijkheden.
Patronen doorbreken via ervaringsleren – Teams en organisaties lopen vaak vast in ingesleten dynamieken. Door bewust uit de comfortzone te stappen, ervaringen op te doen en hierop te reflecteren (zoals in de leercyclus van Kolb), kunnen vastgeroeste patronen duurzaam worden doorbroken.
Vergeet je niet te abonneren op Achieve the Impossible in je favoriete podcast-app,
zoals Spotify of Apple Podcasts.
